Γιατί χρειάζονται οι Σχολές
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει οξεία έλλειψη πετρομαστόρων ενώ διαθέτει 882 κηρυγμένους παραδοσιακούς οικισμούς, χιλιάδες μνημεία, γέφυρες, εκκλησίες και κρήνες που χρειάζονται αποκατάσταση. Παράλληλα, η πέτρα αποτελεί βιώσιμο δομικό υλικό — ανακυκλώσιμο, επαναχρησιμοποιήσιμο χωρίς επεξεργασία, με ελάχιστο ανθρακικό αποτύπωμα χάρη στα αμέτρητα μικρά λατομεία γύρω από τους ελληνικούς οικισμούς.
Δύο Σχολές, δύο τόποι
Πρόκειται για δύο Σχολές εθνικής εμβέλειας, που ιδρύονται σε Λαγκάδια Πελοποννήσου και Πεντάλοφο Δυτικής Μακεδονίας. Οι τόποι δεν επιλέχθηκαν τυχαία: πληρούν τέσσερα απαραίτητα κριτήρια:
Ιστορική Παράδοση
Τεκμηριωμένη παράδοση στη λιθοδομή που χρονολογείται αιώνες πίσω, με αναγνωρισμένες τοπικές σχολές μαστόρων, διακριτή αρχιτεκτονική ταυτότητα και έργα — γεφύρια, εκκλησίες, αρχοντικά — που στέκουν ακόμη σε όλη τη χώρα ως ζωντανά διδακτικά παραδείγματα.
Ζωντανή Τέχνη
Ενεργοί μάστορες που ασκούν σήμερα την τέχνη, ώστε η γνώση να μεταδοθεί άμεσα, από στόμα σε στόμα και από χέρι σε χέρι, πάνω σε πραγματικά εργοτάξια — όχι από βιβλία και αίθουσες, αλλά δίπλα σε εκείνον που ξέρει.
Ενεργή Κοινότητα
Τοπική κοινότητα που στηρίζει και συμμετέχει στην πρωτοβουλία — σύλλογοι, δήμοι, μάστορες και νέοι — απαραίτητη προϋπόθεση για να ριζώσει ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα στον τόπο του και να συνεχίσει να ζει μετά την ίδρυσή του.
Αναπτυξιακή Προοπτική
Γεωγραφική θέση και αναπτυξιακή προοπτική: οι δύο περιοχές συγκαταλέγονται στις πλέον δημογραφικά απομειούμενες και αναπτυξιακά μειονεκτικές περιοχές της Ευρώπης — εκεί όπου οι Σχολές μπορούν να λειτουργήσουν ως μοχλός ανάπτυξης — ενώ μαζί καλύπτουν γεωγραφικά ολόκληρη την ηπειρωτική Ελλάδα.
Λαγκάδια Αρκαδίας
Ιστορική κοιτίδα της Λαγκαδινής μαστορικής τέχνης. Εδώ διεξάγονται οι Γιορτές της Πέτρας από το 2014 και τα ετήσια Εργαστήρια από το 2017, και θα στεγαστεί το Κέντρο Παραδοσιακής Αρχιτεκτονικής στο Ρηγοπουλέικο.
Πεντάλοφος Κοζάνης
Κοιτίδα της Ζουπανιώτικης τέχνης της πέτρας, ένα από τα σημαντικότερα μαστοροχώρια της ευρύτερης περιοχής Πίνδου-Δυτικής Μακεδονίας με ζωντανή τεχνογνωσία στη λατόμευση, λιθοξοϊκή και λιθοδομή.
Φωτογραφία Λαγκαδίων: Glorious 93, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Τι θα προσφέρουν οι Σχολές
Οι Σχολές θα λειτουργήσουν ως σχολές μαθητείας επαγγελματικής κατάρτισης, εκδίδοντας πιστοποιημένο δίπλωμα τεχνίτη λιθοδομής. Το πρόγραμμα σπουδών θα αναπτυχθεί στο πλαίσιο της Προγραμματικής Συμφωνίας και θα περιλαμβάνει θεωρητική κατάρτιση, πρακτική εξάσκηση σε πραγματικά εργοτάξια αποκατάστασης, καθώς και ψηφιακό εκπαιδευτικό υλικό μέσω ανοιχτής βιβλιοθήκης.
Οι Σχολές δεν θα παρέχουν μόνο τεχνικές δεξιότητες αλλά θα εκπαιδεύουν τους αποφοίτους στις αρχές της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, τη βιώσιμη χρήση τοπικών υλικών και τη διατήρηση του αρχιτεκτονικού χαρακτήρα των παραδοσιακών οικισμών.
Ιστορικό — Πώς φτάσαμε ως εδώ
Ο ρόλος των Ανθέων της Πέτρας
Τα Άνθη της Πέτρας δεν είναι απλώς υποστηρικτής αυτής της πρωτοβουλίας — είναι η πρωτοβουλία αυτή καθαυτή. Από τα ετήσια εργαστήρια στα Λαγκάδια, που λειτούργησαν ως πεδίο δοκιμής εκπαιδευτικών μεθόδων, μέχρι τις θεσμικές σχέσεις με το Υπουργείο Πολιτισμού που οδήγησαν στην Προγραμματική Συμφωνία, η πορεία προς τις Σχολές χτίστηκε βήμα-βήμα μέσα από μια δεκαετία πρακτικής δουλειάς.
Η ανάθεση τριών ρόλων στα Άνθη της Πέτρας — σχεδιασμός δομής, ανάπτυξη προγράμματος σπουδών, παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού — αντικατοπτρίζει τη σχέση εμπιστοσύνης που έχει αναπτυχθεί με τους θεσμικούς φορείς.
Ανακοινώσεις ίδρυσης των Σχολών
Δημόσιες ανακοινώσεις και άρθρα από θεσμικούς φορείς που πλαισιώνουν την πορεία ίδρυσης των Εθνικών Σχολών Πέτρας — από την πρώτη δημόσια εξαγγελία του Υπουργείου Πολιτισμού έως τις περιφερειακές ανακοινώσεις σύστασης των δύο Σχολών.
Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης
Το έργο μας ευθυγραμμίζεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) των Ηνωμένων Εθνών — Ατζέντα 2030 — και εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της Σύμβασης UNESCO για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (2003).