Η ιδέα πίσω από τα Εργαστήρια

Τα εργαστήρια γεννήθηκαν μέσα από τις Γιορτές της Πέτρας, μια πρωτοβουλία που ξεκίνησε το 2014 και συνεχίζεται αδιάλειπτα — εξαιρουμένων του 2020 και 2021 λόγω πανδημίας. Ενσωματώθηκαν στις Γιορτές το 2017 ως απάντηση στην απουσία εκπαίδευσης στις παραδοσιακές κατασκευαστικές δεξιότητες από τα επίσημα εκπαιδευτικά προγράμματα.

Εκτός από τα πρακτικά εργαστήρια, οι Γιορτές της Πέτρας φιλοξενούν φοιτητικές και φωτογραφικές εκθέσεις, μουσικές βραδιές, αλλά κυρίως ακαδημαϊκές ομιλίες που δίνουν στα εργαστήρια σταθερή επιστημονική βάση.

Τι κάνουμε στα Εργαστήρια

Μάστορες τοποθετούν τον ξυλότυπο τόξου σε άνοιγμα λιθοδομής
Τοποθέτηση ξυλότυπου τόξου στο εργοτάξιο του «Ερειπίου», 7ο Εργαστήριο (2025)

Μέχρι το 2024 τα εργαστήρια εστίαζαν σε πρότυπες κατασκευές καθώς και στην αποκατάσταση κρηνών, αλωνιών, αναλημματικών τοίχων και ξερολιθικών κατασκευών. Από πέρυσι η δουλειά πήρε νέα κλίμακα: οι εκπαιδευόμενοι ξεκίνησαν την ανοικοδόμηση ενός ερειπωμένου παραδοσιακού σπιτιού, ενώ παράλληλα αποκαταστάθηκε ένα παραδοσιακό καλντερίμι μαζί με τους πλαϊνούς ξερολιθικούς αναλημματικούς τοίχους στη γειτονιά των Αγίων Αποστόλων — τη γειτονιά των μαστόρων, πλέον ερημωμένη.

Το αποκατεστημένο λιθόστρωτο καλντερίμι ανάμεσα σε ξερολιθικούς τοίχους
Το αποκατεστημένο καλντερίμι στους Αγίους Αποστόλους

Στο 8ο Εργαστήριο (καλοκαίρι 2026) προστέθηκε τρίτο εργοτάξιο, όπου οι συμμετέχοντες ξεκίνησαν την αποκατάσταση του μονοπατιού των νερόμυλων — μιας διαδρομής που ξεκινά από τις πηγές, διασχίζει τον οικισμό και καταλήγει στο ρέμα, περιλαμβάνοντας 17 μύλους. Οι παράλληλες ομάδες εργασίας ανταποκρίνονται στη συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση.

Υποτροφίες και δωρεάν συμμετοχή

Η συμμετοχή στα εργαστήρια είναι δωρεάν για όλους. Επιπλέον, κάθε χρόνο τα Άνθη της Πέτρας χορηγούν υποτροφία σε πέντε μαθητές του ΕΠΑΛ Αγίας Παρασκευής Αθηνών, καλύπτοντας τα έξοδα διαμονής και σίτισής τους. Το σωματείο αναζητεί τρόπους να επεκτείνει αυτή τη στήριξη στο σύνολο των εκπαιδευομένων.

Διεθνείς συνεργασίες

Τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο του 2024, στο πλαίσιο του Έτους Πολιτισμού και Τουρισμού Ιαπωνίας–Ελλάδας, τα Άνθη της Πέτρας οργάνωσαν τη συνιστώσα πέτρας του διακρατικού εργαστηρίου «Υλικοί Πολιτισμοί: ο τρόπος του ξύλου και ο τρόπος της πέτρας» — 8 Έλληνες και 6 Ιάπωνες φοιτητές αρχιτεκτονικής, εργαστήριο ξύλου στην Ιαπωνία και εργαστήριο πέτρας σε Λαγκάδια και Πεντάλοφο, με πρωτοβουλία του Εργαστηρίου Kengo Kuma (Πανεπιστήμιο Τόκιο) και υποστήριξη χορηγών μέσω της Πρεσβείας της Ιαπωνίας.

Παράλληλα, φοιτητές και καθηγητές του Utah Valley University — κυρίως από τα τμήματα Αρχιτεκτονικής, Ψηφιακών Σπουδών και Αγγλικής Φιλολογίας (σχετικά με την τοπική προφορική ιστορία) — συμμετέχουν και συνεργάζονται σε ετήσια βάση από το 2022. Η σχέση αυτή επισημοποιήθηκε με Μνημόνιο Συνεργασίας τον Δεκέμβριο του 2025.

Ιστορικό Γιορτών της Πέτρας

Οι Γιορτές της Πέτρας ξεκίνησαν το 2014 ως ετήσια πολιτιστική πρωτοβουλία στα Λαγκάδια Αρκαδίας. Τα εργαστήρια ενσωματώθηκαν στις Γιορτές το 2017 και έκτοτε αποτελούν τον πυρήνα τους. Η πορεία διακόπηκε μόνο κατά την περίοδο της πανδημίας (2020–2021).

26 Ιουλίου – 2 Αυγούστου 2026
8ο Εργαστήριο · 60 εκπαιδευόμενοι. Τρία παράλληλα εργοτάξια: πρώτος όροφος του ερειπωμένου σπιτιού, δεύτερο καλντερίμι στους Αγ. Αποστόλους και έναρξη αποκατάστασης νερόμυλου. Παράλληλα διεξήχθη το Διεθνές Συνέδριο «Τεχνική Εκπαίδευση και Επαγγελματική Κατάρτιση στην Τέχνη της Πέτρας», με ομιλητές από τη Fabbrica di San Pietro του Βατικανού, τα πανεπιστήμια Γκέτεμποργκ και Tor Vergata, το London Metropolitan, τη CHwB Albania, την SPS και το Utah Valley University (UVU). Δύο φοιτητές και ένας καθηγητής του UVU κι ένας καθηγητής του Snow College δούλεψαν στα εργοτάξια δίπλα στους μάστορες, ενώ χάρη στην Έδρα UNESCO του UVU (Baldomero Lago) χορηγήθηκαν πιστοποιητικά UNESCO στους συμμετέχοντες. Υπό την αιγίδα και με επιχορήγηση του Υπουργείου Πολιτισμού.
Ομαδική φωτογραφία των συμμετεχόντων του 8ου Εργαστηρίου με τα πιστοποιητικά τους, Λαγκάδια 2026
27 Ιουλίου – 3 Αυγούστου 2025
7ο Εργαστήριο · 47 εκπαιδευόμενοι. Πρώτη χρονιά με δύο παράλληλα εργοτάξια: ανοικοδόμηση ερειπωμένου παραδοσιακού σπιτιού και αποκατάσταση καλντεριμιού 50μ. στη γειτονιά των Αγ. Αποστόλων. Συνεργασία με ΥΠΠΟ (ΔΙΝΕΠΟΚ), Περιφέρεια Πελοποννήσου, Δήμο Γορτυνίας, «Άπειρος» Πολυφωνικό Καραβάνι και Διασυνεδριακό Πολιτιστικό Κέντρο Δημητσάνας.
Ομαδική φωτογραφία της απονομής βεβαιώσεων του 7ου Εργαστηρίου, 2025
7–17 Σεπτεμβρίου 2024
Εργαστήριο Ελλάδας–Ιαπωνίας «Υλικοί Πολιτισμοί: ο τρόπος του ξύλου και ο τρόπος της πέτρας». Στο πλαίσιο του Έτους Πολιτισμού και Τουρισμού Ιαπωνίας–Ελλάδας 2024, με πρωτοβουλία του Kengo Kuma (Πανεπιστήμιο Τόκιο) και του Βασίλη Γκανιάτσα (ΕΜΠ): 8 Έλληνες και 6 Ιάπωνες φοιτητές αρχιτεκτονικής συμμετείχαν σε εργαστήριο ξύλου στην Ιαπωνία (Αύγουστος) και εργαστήριο πέτρας στα Λαγκάδια (9–11/9) και τον Πεντάλοφο (12–13/9), με επίλογο ανοιχτή συζήτηση και ομιλία του Kengo Kuma στο Ellinikon Experience Centre. Διοργάνωση από τα Άνθη της Πέτρας, με χορηγία της Alberta Shipmanagement και την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού.
Έλληνες και Ιάπωνες φοιτητές και εκπαιδευτές στον Πεντάλοφο, Σεπτέμβριος 2024
21–28 Ιουλίου 2024
6ο Εργαστήριο · 30 εκπαιδευόμενοι. Παραδοσιακή λατόμευση και πελέκημα στο παλιό λατομείο, με επιτόπιο σεμινάριο του Ακαδημαϊκού Μανώλη Κορρέ για τη γεωλογική ιστορία της πέτρας. Στο ερειπωμένο κτίσμα ανακατασκευάστηκε ο καταρρευσμένος θόλος — ξυλότυπος και χτίσιμο της καμάρας — και τμήμα της πρόσοψης με τοξωτή λίθινη είσοδο και πελεκητά αγκωνάρια, ενώ χτίστηκαν ξερολιθικοί μαντρότοιχοι περιμετρικά. Τέσσερις μαθητές του ΕΠΑΛ Αγίας Παρασκευής συμμετείχαν με υποτροφία του σωματείου.
Οι εκπαιδευόμενοι του 6ου Εργαστηρίου πελεκούν πέτρα στο εργοτάξιο, Ιούλιος 2024
23–30 Ιουλίου 2023
5ο Εργαστήριο. Κεντρικός άξονας η εκπαίδευση νέων αρχιτεκτόνων και μαστόρων στις αρχές της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Δήμου Γορτυνίας.
Ομαδική φωτογραφία των συμμετεχόντων του 5ου Εργαστηρίου, 2023
24–31 Ιουλίου 2022
4ο Εργαστήριο — επιστροφή μετά την πανδημία. Εκπαιδευτικό πρόγραμμα 7 ημερών με παράλληλη εικαστική έκθεση «Λαγκαδινοί και Ηπειρώτες μαστόροι της πέτρας: συγγένειες εξ αίματος ή εκ τέχνης;» που συνεχίστηκε μέχρι τις 15 Αυγούστου.
Ομαδική φωτογραφία των συμμετεχόντων του 4ου Εργαστηρίου, 2022
2020 – 2021
Διακοπή λόγω πανδημίας COVID-19. Η συνέχεια διατηρήθηκε ηλεκτρονικά μέσω επικοινωνίας με μέλη και φίλους.
21–28 Ιουλίου 2019
3ο Εργαστήριο. Αποκατάσταση κρήνης, κατασκευή παραδοσιακού φούρνου και τμήματος καλντεριμιού, με εκπαιδευτές από τα Λαγκάδια και τον Πεντάλοφο· παράλληλα το 2ο Θερινό Σχολείο για την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά. Με την υποστήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Δήμου Γορτυνίας.
Ο παραδοσιακός φούρνος με το λαξευτό αποτροπαϊκό πρόσωπο — έργο των εκπαιδευομένων του 3ου Εργαστηρίου, 2019
29 Ιουλίου – 5 Αυγούστου 2018
2ο Εργαστήριο. Δεύτερη χρονιά εργαστηρίων, εστιασμένη σε αποκατάσταση κρηνών και αναλημματικών τοίχων· παράλληλο 1ο Θερινό Σχολείο για την Άυλη Πολιτιστική Κληρονομιά.
Ομαδική φωτογραφία της τελετής λήξης του 2ου Εργαστηρίου, 2018
1 – 5 Αυγούστου 2017
1ο Εργαστήριο — η αρχή. Πρώτη χρονιά ενσωμάτωσης των εργαστηρίων στις Γιορτές της Πέτρας. Εστίαση σε πρότυπες κατασκευές και ξερολιθικές τεχνικές.
Η τελετή λήξης του 1ου Εργαστηρίου στις Γιορτές της Πέτρας 2017
29 – 31 Ιουλίου 2016
Γιορτές της Πέτρας 2016. Τρίτη χρονιά της πολιτιστικής πρωτοβουλίας στα Λαγκάδια, με την υποστήριξη της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Δήμου Γορτυνίας.
Καλοκαίρι 2015
Γιορτές της Πέτρας 2015. Ανασύνθεση του ιστορικού και κοινωνικού πλαισίου στο οποίο αναπτύχθηκε η λαγκαδινή τέχνη της πέτρας.
2 Αυγούστου 2014
Έναρξη των Γιορτών της Πέτρας. Η αρχή μιας συστηματικής προσπάθειας: ανάδειξη της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής και της κληρονομιάς της τέχνης των μαστόρων, παράλληλα με τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία.

Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης

SDG 04Ποιοτική Εκπαίδευση
SDG 08Αξιοπρεπής Εργασία
SDG 11Βιώσιμες Πόλεις & Κοινότητες
SDG 17Συνεργασίες για τους Στόχους

Το έργο μας ευθυγραμμίζεται με τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) των Ηνωμένων Εθνών — Ατζέντα 2030 — και εντάσσεται στο ευρύτερο πλαίσιο της Σύμβασης UNESCO για τη Διαφύλαξη της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς (2003).